De 13 meest gestelde vragen over slechte adem.

Dr. Jonas Nunes, directeur van het Instituut voor Ademhaling en de Ziekenhuisafdeling van het Teknon-centrum in Barcelona, beantwoordt de meest gestelde vragen over de menselijke adem.

11. Welke soorten kauwgom of mondwater moet ik gebruiken om halitose of een slechte adem te bestrijden?

De meeste kauwgomsoorten hebben (in het beste geval) twee effecten: ze stimuleren de speekselproductie (een natuurlijk gevolg van het kauwen) en kunnen tijdelijk een slechte adem maskeren (omdat ze een sterkere geur of smaak hebben: munt, kaneel, enz.).

Patiënten weten dat dit maskerende effect maar heel kort aanhoudt. Vanuit wetenschappelijk oogpunt kunnen we deze twee effecten niet beschouwen als een ‘verwijdering’ van slechte adem. Het voordeel dat patiënten met een droge mond ervaren door de toegenomen speekselproductie, verdwijnt namelijk enkele minuten nadat de patiënt stopt met kauwen; de problemen komen onmiddellijk terug: slechte adem, droge mond, enz. Kauwgom wordt daarom niet aanbevolen voor de behandeling van slechte adem of een droge mond.

Langdurig kauwgom kauwen kan leiden tot problemen met het kaakgewricht dat verantwoordelijk is voor het openen en sluiten van de mond, het kaakgewricht: geluiden, slijtage van de gewrichtsoppervlakken, pijn, ontstekingen … Het kan ook leiden tot overmatige maagzuurproductie (een zenuwreflex als gevolg van het kauwen), wat op zijn beurt kan leiden tot gastritis, maagzweren, enz. Er zijn echter andere manieren om de speekselproductie te stimuleren zonder deze schadelijke effecten, en natuurlijk zijn er tal van andere alternatieven om slechte adem te behandelen.

Onlangs zijn er kauwgoms op de markt gekomen die antimicrobiële stoffen en/of probiotica bevatten. Hoewel er enige werkzaamheid is aangetoond, is het effect ervan beperkt op korte termijn (het therapeutische effect is alleen effectief wanneer de oorzaak van de slechte adem in de mond zelf ligt).

“Kauwgom wordt niet aanbevolen als behandeling voor een slechte adem of een droge mond.”

Wat mondspoelingen betreft, heb ik mijn mening, denk ik, duidelijk uiteengezet. Een goede mondspoeling mag geen alcohol bevatten (daarom mag je bij gebruik geen branderig of prikkelend gevoel hebben); het bevat bewezen effectieve antimicrobiële stoffen zoals ketipyridinecloride of chloorhexidinedigluconaat, of stoffen die nare geurtjes binden, zoals zinklactaat of natriumchloride. Wanneer de oorzaak van de slechte adem in de mond ligt (mondbacteriën), kunnen deze mondspoelingen helpen en zeer nuttig zijn. Maar het probleem is dat een zeer groot deel van de in de handel verkrijgbare mondspoelingen geen van deze op een echte wetenschappelijke basis berustende bestanddelen bevat. Voor de andere oorzaken van halitose (die niet verband houden met mondbacteriën), zijn mondspoelingen geen effectieve therapeutische middelen (daarom voegen vrijwel alle fabrikanten van antimicrobiële mondspoelingen pepermunt toe aan hun producten, in een poging om de ineffectiviteit ervan te verdoezelen wanneer de oorzaak van de slechte adem niet afkomstig is van mondbacteriën).

Als iemand dus twee keer per dag een wetenschappelijk onderbouwd mondwater gebruikt en de slechte adem blijft aanhouden, kan men er gemakkelijk uit afleiden dat de oorzaak niet te maken heeft met mondbacteriën, maar een andere oorzaak heeft; het is dus volkomen zinloos om stoffen te gebruiken die het probleem alleen maar maskeren en die in de meeste mondspoelingen alleen om marketingredenen worden toegevoegd (zoals munt), omdat het effect ervan meestal maximaal 15 minuten aanhoudt. Halitose (in het meervoud) moet worden behandeld met echt effectieve technieken en na een voorafgaande diagnose van de oorzaak (niet met kauwgom met munt- of kaneelsmaak, mondspoelingen met menthol of andere soortgelijke producten). De gunstige effecten van bepaalde voedingsmiddelen met een aangename geur (zoals peterselie en anijs) of van bepaalde in de handel verkrijgbare middelen werken niet alleen niet bij iedereen, maar wanneer dat wel het geval is, duurt de werking zelden langer dan een uur.