Slechte adem door de eeuwen heen – een historisch overzicht

Halitose, als strikt medische term, werd iets minder dan 200 jaar geleden voor het eerst beschreven. Toch behoort het tot de oudste en meest problematische aandoeningen die we kennen, gezien de grote maatschappelijke impact die het heeft.

Verhalen over slechte adem gaan terug tot de oudheid. Het is waar dat het niet zozeer gaat om medische aspecten (oorzaken, diagnose en behandeling), maar veeleer, voor het grootste deel, om sociologische aspecten zoals taboes, relationele (of zelfs emotionele) aspecten, kwesties van burgerzin en religie … allemaal verwijzingen die verspreid zijn over de meest uiteenlopende literatuur en die ons veel vertellen over deze verschillende culturen.

De adem in de geschiedenis en de religie

De toneelschrijver Tito Mácio Plautus (230-180 v.Chr.) beschrijft slechte adem als een reden voor minachting binnen het huwelijk (we bevinden ons in de pre-imperiale periode van de Romeinse Republiek), via een personage dat de slechte adem van zijn vrouw in het openbaar bekritiseert: „Ik zou liever rioolwater drinken dan mijn vrouw te kussen “. In bepaalde culturele contexten kan halitose doorslaggevende gevolgen hebben. De Talmoed (een joodse verhandeling met burgerlijke en religieuze wetten) bevat meer dan 2000 jaar oude passages waarin staat dat een huwelijkscontract (ketubah) wettelijk kan worden ontbonden als een van de echtgenoten last heeft van slechte adem. Aangezien de huidige echtscheidingswetten in de staat Israël gebaseerd zijn op de religieuze norm, kan halitose ook vandaag de dag nog steeds worden beschouwd als een geldige reden om de gerechtelijke scheiding van een echtpaar te rechtvaardigen.

Er zijn ook verwijzingen naar de adem als een indicator voor iemands psychologische en morele aard. Hippocrates van Kos (460-377 v.Chr.), die wordt beschouwd als de vader van de geneeskunde, benadrukte dat alle jongeren in het oude Griekenland een frisse adem moesten hebben. Hij was een groot voorstander van deze eigenschap, omdat deze een goede indicator leek te zijn voor de innerlijke zachtheid en de zuiverheid van de ziel van individuen. Zijn vastberadenheid om deze missie te volbrengen bracht hem ertoe een recept te ontwikkelen voor een aromatisch elixer dat een aangename adem garandeerde, op basis van pure wijn, anijs, dillezaad en mirte.

Ook de islamitische theologie verwijst naar halitose en benadrukt het belang van het poetsen van de tanden met een „miswak“ (klein houten stokje) tijdens vastenperiodes om een slechte adem te voorkomen. Het belang van een frisse adem lijkt ook aanzienlijk wanneer aan de profeet Mohammed wordt toegeschreven dat hij een gelovige uit een moskee heeft gezet vanwege de intense knoflookgeur die uit zijn adem kwam.

Ook vandaag de dag hechten Japanse boeddhistische monniken nog steeds veel waarde aan een goede mondhygiëne, waaronder het reinigen van de tong, als middel om een slechte adem te voorkomen vóór de eerste ochtendgebeden. Hindoes, die de mond beschouwen als de toegangspoort tot het lichaam, benadrukken eveneens het belang van een perfecte mondhygiëne, met name vóór het gebed.

De eerste wetenschappelijke verenigingen op het gebied van de adem.

Vanuit medisch oogpunt werd halitose in 1874 voor het eerst beschreven als een klinisch verschijnsel (Howe). Pas in de afgelopen drie decennia is het aantal wetenschappelijke publicaties echter sterk toegenomen en zijn de oorzaken van slechte adem steeds duidelijker in kaart gebracht.

De groeiende belangstelling voor deze aandoening binnen de wetenschappelijke gemeenschap heeft geleid tot de oprichting van de ISBOR – International Society for Breath and Odor Research – en de IABR – International Association for Breath Research, respectievelijk in 1995 en 2005. In 2007 hebben beide verenigingen een wetenschappelijk tijdschrift opgericht voor halitose : Journal of Breath Research

Het concept

Laten we openlijk over halitose praten om de door wetenschappers gebruikte terminologie beter te begrijpen en te leren kennen.

1. Wat is halitose?
2. Psychologische en sociale gevolgen
3. Slechte adem door de jaren heen – een overzicht

De oorzaken

Laten we eens kijken naar de meer dan 80 mogelijke oorzaken van slechte adem, op basis van het meest recente internationale onderzoek.

1. De stoffen die een onaangename geur veroorzaken
2. De oorzaken van halitose of slechte adem
2.1 Oorzaken in de mond
2.2 Oorzaken in de luchtwegen
2.3 Oorzaken in het spijsverteringskanaal
2.4 Systemische, voedings- en levensstijlgerelateerde oorzaken
2.5 Neuropsychologische oorzaken

De diagnose

Laten we nagaan welke klinische methoden het meest effectief zijn voor een nauwkeurige diagnose van de oorzaak van halitose, zodat we de beste behandeling kunnen kiezennt.

1. Diagnostische methoden
1.1 Zelfbeoordeling
1.2 Organoleptische reuktests
1.3 Meting van gasvormige stoffen in de adem
1.4 Laboratoriumanalyses
2. Psychologische tests
3. Symptomen en gerelateerde factoren